Był renesansowym polihistorem, który poza astronomią zajmował się również matematyką, prawem, ekonomią, strategią wojskową, astrologią[d][3], był także lekarzem oraztłumaczem.Mikołaj Kopernik (łac. Nicolaus Copernicus[a], niem. Nikolaus Kopernikus; ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku) – polski astronom[b], autor dziełaDe revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich)[c] przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie heliocentryczną wizję Wszechświata. Wprawdzie koncepcja heliocentryzmu pojawiła się już w starożytnej Grecji (jej twórcą był Arystarch z Samos[1]), to jednak dopiero dzieło Kopernika dokonało przełomu i wywołało jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim[2].
Był renesansowym polihistorem, który poza astronomią zajmował się również matematyką, prawem, ekonomią, strategią wojskową, astrologią[d][3], był także lekarzem oraztłumaczem.Mikołaj Kopernik powrócił do Polski pod koniec 1503 roku i w kilku następujących latach towarzyszył swojemu wujowi biskupowi warmińskiemu Łukaszowi Watzenrode[33]. Dopiero w 1507 roku astronom został na stałe skierowany do Lidzbarka, by wspierać swojego wuja[34]. Brał udział prawie we wszystkich czynnościach dyplomatycznych i administracyjnych biskupa, uczestniczył m.in. w zjazdach stanów Prus Królewskich[35]. Najprawdopodobniej był obecny na koronacji Zygmunta I Starego w katedrze wawelskiej 7 stycznia 1507, natomiast w 1509 uczestniczył w sejmie krakowskim[36]. Ponieważ Kopernik był angażowany do niemal wszelkich spraw dyplomatycznych, sądowych i administracyjnych, nie pozostawało mu wiele czasu na sprawy naukowe[37]. Zajmował się on tam głównie czytaniem, bowiem Lidzbark posiadał dobrze wyposażoną bibliotekę[38]. W tym okresie Kopernik dokończył tłumaczenie „Listów” Symokatty i sporządził mapy Prus i Warmii[39].
Prawdopodobnie Łukasz Watzenrode chciał by jeden z jego siostrzeńców objął po nim biskupstwo, jednak Andrzej w 1507 roku zachorował na trąd i wyjechał do Włoch na leczenie[34]. Wobec takich okoliczności biskup Watzenrode chciał przygotować Mikołaja do sakry, jednak astronom odmówił, wybierając karierę naukową[22]. Prawdopodobne jest, że brak chęci przyjęcia święceń kapłańskich przez Mikołaja Kopernika, spowodował konflikt pomiędzy nim a wujem – na tyle ostry, że w pierwszej połowie 1510 roku astronom opuścił Lidzbark i przeniósł się do Fromborka[40]. Od 8 listopada 1510 do 8 listopada 1513 pełnił tam rolę kanclerza kapituły[41].
5 kwietnia 1512 uczestniczył w wyborze nowego biskupa warmińskiego Fabiana Luzjańskiego[42]. Król Zygmunt I Stary sprzeciwił się temu wyborowi i zaczął negocjować z kapitułą warmińską[42]. W wyniku negocjacji prowadzonych przez Jana Sculettiego, ustalono, że król zaakceptuje Luzjańskiego, ale po jego śmierci kapituła ma przedłożyć królowi pełną listę kanoników, z których ten wybierze czterech faworytów[42]. Kopernik, wraz z 7 kanonikami podpisał 7 grudnia 1512 tzw. układ w Piotrkowie, który gwarantował kapitule prawo wyboru biskupa spośród 4 faworytów królewskich, przy czym musieli oni pochodzić z Prus[42]. Następnie kanonicy przysięgę wierności królowi Polski[42]. Wśród kanoników formował się opór wobec ingerencji króla, a jednym z opozycjonistów był Andrzej Kopernik, który pomimo choroby, w 1512 powrócił do kraju. Kapituła odmówiła mu przyznania kanonii, natomiast rok później Mikołaj zrzekł się funkcji kanclerza[43].
Pobyt w Olsztynie
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz